لجستیک چیست؟ از مفاهیم پایه تا خدمات حرفه ای حمل و نقل
لجستیک مانند ستون فقرات تجارت مدرن است. اطمینان از رسیدن کالاها به مقصد در موعد مقرر و بدون هیچ گونه آسیبی، سنگ بنای موفقیت کسب و کار خواهد بود. اما چالش اصلی اینجاست که بسیاری از افراد، از لجستیک به جای واژه حمل و نقل استفاده می کنند، درحالی که حمل و نقل یکی از فرایندهای لجستیک است. با توجه به اهمیت شناخت درست و اصولی از اصطلاحات تجارت بین المللی، در این مقاله از بلاگ اسپاد بررسی می کنیم که لجستیک چیست و چه نقشی در موفقیت کسب و کارها دارد.
لجستیک چیست؟
لجستیک (Logistics) قهرمان پشت صحنه کسب و کارهاست و تضمین می کند که همه چیز از لحظه ساخت محصول تا رسیدن به دست مشتری به خوبی عمل خواهد کرد. به عبارت ساده تر، لجستیک فرایند کلی مدیریت دستیابی، ذخیره و انتقال منابع به مقصد نهایی است و تأثیر زیادی روی سودآوری کسب و کارها دارد.
لجستیک چیزی فراتر از جابه جایی کالاها بوده و درواقع نوعی برنامه ریزی هوشمند برای هماهنگی دقیق و اجرای کارامد فرایندهاست. لجستیک در مدیریت موجودی یا مدیریت حمل و نقل و بهینه سازی بسته بندی باعث می شود عملیات به راحتی جریان داشته باشد. استفاده از لجستیک برای تمامی کسب و کارها به معنای تفاوت بین یک بار خرید و یک مشتری وفادار و مادام العمر است؛ چون با ساده سازی جابه جایی محصولات، می توان هزینه ها را کاهش داده و کالا را با قیمتی رقابتی به بازار عرضه کرد. قیمت رقابتی نیز به مفهوم مشتری بیشتر و نیز سود خالص بیشتر خواهد بود.
اکنون که می دانید لجستیک چیست، بهتر است با حقایق بیشتری درباره آن آشنا شوید.
مفهوم واقعی لجستیک
- شریان حیاتی زنجیره تأمین: لجستیک از این لحاظ به عنوان شریان حیاتی زنجیره تأمین شناخته می شود که جریان کارآمد مواد و کالاها را تضمین کرده و به واسطه آن، کسب و کارها به راحتی فعالیت می کنند.
- شبکه ای پیچیده از فعالیت های به هم پیوسته: لجستیک شبکه ای پیچیده از فعالیت ها شامل حمل و نقل، انبارداری، مدیریت موجودی، پردازش سفارش و بسیاری موارد دیگر است.
- عامل حیاتی رضایت مشتری: لجستیک عاملی حیاتی در تضمین تحویل به موقع کالاها در شرایط مناسب به مشتری است.
- جزء اساسی تجارت جهانی: لجستیک جابه جایی کالاها از طریق مرزهای مختلف را تسهیل کرده و تولیدکنندگان و مصرف کنندگان در سراسر جهان را به یکدیگر متصل خواهد کرد.
- دارای ارزش سرمایه گذاری جدی: لجستیک کارآمد، ارزش سرمایه گذاری جدی را دارد، چون می تواند به صرفه جویی در هزینه ها، بهبود خدمات مشتری و مزیت رقابتی منجر شود.
موارد خارج از دایره لجستیک
- چاره اندیشی کوتاه مدت و لحظه ای: لجستیک راهکاری کوتاه مدت و لحظه ای نیست، چون به برنامه ریزی و اجرای دقیق نیاز دارد.
- کل زنجیره تأمین: لجستیک همان زنجیره تأمین نیست، بلکه بخشی از آن است که کل شبکه فعالیت های مربوط به منبع یابی، تولید و توزیع را در بر می گیرد.
- وظیفه کسب و کارها: لجستیک وظیفه تمامی کسب و کارها نیست و می توان آن را برون سپاری کرد. در این شرایط می توانید از امکانات و تخصص شرکت های لجستیک استفاده کنید تا خدمات جامع تر و بهتری دریافت کنید.
مدیریت لجستیک چیست؟
مدیریت لجستیک جنبه استراتژیک آن است که شامل تهیه، جابه جایی و ذخیره سازی مواد و کالاها و قطعات، و موجودی نهایی از نقطه مبدأ تا نقطه مصرف می شود. 7R روشی رایج برای تعریف هدف مدیریت لجستیک است که در ادامه بررسی خواهد شد.
- Right Product: محصول مناسب تهیه کنید
- Right Quality: محصول را به مقدار مناسب خریداری کنید
- Right Time: محصول را در زمان مناسب تهیه کنید
- Right Condition: محصول را در شرایط مناسب نگهداری کنید
- Right Place: محصول را در محل مناسب عرضه کنید
- Right Customer: محصول را به مشتری مناسب عرضه کنید
- Right Cost: محصول را با قیمت مناسب عرضه کنید
لجستیک در کسب و کار به چه معنایی است؟
در کسب و کار، لجستیک به مفهوم مدیریت سفر کالاهاست. سفر کالاها درواقع مسیری است که هر محصولی، از تهیه مواد اولیه لازم تا ساخت و تحویل به مشتری نهایی، طی می کند. بنابراین، لجستیک در کسب و کارها می تواند همه چیز، از مدیریت موجودی و انبارداری گرفته تا حمل و نقل کالاها را پوشش دهد.
وقتی لجستیک به صورت اصولی اجرا شود، محصولات سالم و بدون هیچ گونه آسیبی، به موقع به مشتری تحویل داده می شوند. اما این فقط به مفهوم رساندن کالاها از نقطه A به نقطه B نخواهد بود، بلکه لجستیک به معنای پایین نگه داشتن هزینه و اطمینان از رضایت مشتریان از خدمات ارائه شده است. به طور خلاصه، لجستیک اصولی و درست می تواند تفاوت بزرگی در موفقیت کسب و کارها و توانایی آن ها برای رقابت ایجاد کند.
لجستیک چه تفاوتی با زنجیره تأمین دارد؟
لجستیک و مدیریت زنجیره تأمین ممکن است یکسان به نظر برسند، اما درواقع نقش های متفاوتی در تجارت دارند. زنجیره تأمین شامل نظارت بر تمامی فرایندهاست که از تهیه مواد اولیه برای ساخت محصول نهایی تا تحویل آن به مشتری را شامل می شود. بنابراین، مدیریت زنجیره تأمین می تواند شامل هماهنگی بین تمامی افراد و شرکت هایی باشد که در این فرایندها نقش دارند.
اما لجستیک جایی است که نفوذ بیشتری خواهید داشت. این حوزه مربوط به مدیریت عملی جابه جایی و ذخیره سازی کالاها می شود که شامل مدیریت انبارداری، حمل و نقل، موجودی و انجام سفارش هاست. با تمرکز روی هرکدام از این حوزه ها، می توانید عملیات را ساده کنید، هزینه ها را کاهش دهید و تمامی مشتریان خود را راضی نگه دارید.
انواع لجستیک کدام اند؟
اکنون که با اهمیت لجستیک در تمامی کسب و کارها آشنا شده اید، زمان آن رسیده است که اطلاعات بیشتری درباره انواع لجستیک کسب کنید.
لجستیک تدارکات یا لجستیک ورودی
لجستیک تدارکات یا ورودی به فرایند جابه جایی مواد خام یا مواد اولیه از تأمین کننده اصلی به تولیدکننده کالاها اشاره دارد. مدیریت این نوع لجستیک می تواند شامل سفارش گذاری خودکار کالاهایی باشد که به واسطه آن، تولیدکننده، مواد اولیه لازم برای تولید کالاها را در انبار خود خواهد داشت.
لجستیک فروش یا لجستیک خروجی
لجستیک فروش یا خروجی به فرایند جابه جایی کالای نهایی به مرحله بعدی در زنجیره تأمین اشاره دارد و شامل مراحل زیر می شود:
- ارسال محصولات از محل تولیدکننده به انبار یا مراکز توزیع و خرده فروشی
- ارسال محصولات برای مشتری نهایی
لجستیک شخص ثالث
در این نوع لجستیک، برخی از فرایندهای زنجیره تأمین به شرکت دیگری برون سپاری می شود. بنابراین، شرکت سوم یا ثالث وظیفه انجام کلیه فرایندها را خواهد داشت. در این شرایط، مدیران کسب و کار می توانند روی بخش های دیگری از تجارت خود متمرکز شوند.
لجستیک طرف چهارم
لجستیک طرف چهارم به برون سپاری تمامی فرایندها و عملیات لجستیکی به شرکت های تدارکاتی اشاره دارد. این نوع لجستیک نشان دهنده سطوح بالایی از مدیریت زنجیره تأمین بوده و وظایف شرکت تدارکاتی نیز به شرح زیر است:
- ارزیابی
- طراحی
- ساخت
- اجرا
لجستیک معکوس
لجستیک معکوس درواقع معکوس شده لجستیک خروجی بوده و شامل فرایند بازگرداندن تمامی کالاهای ارسالی از مصرف کننده نهایی به مراکز توزیع، تولیدکننده یا خرده فروشی می شود. کالاهایی که در لجستیک معکوس به مبدأ تولید یا توزیع برگردانده می شوند، شامل موارد زیر هستند:
- کالای آسیب دیده
- کالای تاریخ گذشته
- کالای نیازمند تعمیر
لجستیک خُرد
لجستیک خُرد به فرایندهای لجستیکی اشاره دارد که به صورت درون سازمانی یا برون سازمانی انجام می شوند. بنابراین، فرایندهای لجستیک خُرد فقط به فعالیت های درون کارخانه ها و شرکت ها محدود خواهد شد.
لجستیک کلان
لجستیک کلان به تمام فرایندهای لجستیکی اشاره دارد که در حوزه فراسازمانی انجام می شوند. درواقع، این نوع لجستیک روی مسائل کلان کسب و کار متمرکز بوده و شامل موارد زیر است.
- انبارداری
- امور گمرکی
- روش های توزیع داخلی و بین المللی
- تبادل های مرزی
لجستیک تولید
لجستیک تولید شامل فرایندهای زیر است:
- مدیریت تأمین مواد اولیه و قطعات
- مدیریت توزیع داخل کارخانه
- مدیریت محصول
- بسته بندی کالاها
- ارسال به انبارها
- حمل و نقل کالاها
- تحویل به مشتری
لجستیک کسب و کار
لجستیک کسب و کار به فرایند حمل و جابه جایی کالاهای خریداری شده توسط مشتری از فروشگاه های آنلاین و سنتی اشاره دارد.
لجستیک سبز
لجستیک سبز به اجرای فرایندهایی اشاره دارد که آسیب کمتری به محیط زیست وارد می کنند. برای مثال، شرکت ها از خودروهای برقی یا از خودروهایی استفاده می کنند که خطرهای کمتری برای محیط زیست دارند.
لجستیک توزیع
لجستیک توزیع با هدف ایجاد تعادل بین تعداد محصولات، زمان عرضه و محل عرضه اجرا می شود. از زمان ثبت سفارش کالا تا پردازش سفارش در سیستم انبارداری و ارسال برای مشتری، شامل لجستیک توزیع خواهد بود.
لجستیک بازیافت
لجستیک بازیافت به بازیافت محصولات و کالاهای مصرفی کسب و کارها اشاره دارد.
لجستیک اضطراری
لجستیک اضطراری زمانی استفاده می شود که فرایندهای لجستیک های بالا با تأخیر همراه باشد.
لجستیک شامل چه مشاغلی است؟
لجستیک به عنوان عامل مهم در موفقیت کسب و کارها، نیازمند مشاغل مختلفی به شرح زیر است:
- رانندگان کامیون و تریلی
- نمایندگان خدمات مشتری
- توزیع کننده ها
- نمایندگان حمل و نقل
- مدیران زنجیره تأمین
- تحلیلگران حمل و نقل
- مدیران تدارکات
- مدیران عملیات
مدیریت اصولی لجستیک با اسپاد
مدیریت اصولی لجستیک تأثیر بسیار زیادی در موفقیت کسب و کارها در تجارت جهانی دارد. زمانی که یکی از فرایندهای مهم مانند حمل و نقل کالاها به درستی انجام نشود، کسب و کارها چالش های زیادی را تجربه کرده و در تأمین نیاز بازار دچار مشکل می شوند. در این شرایط، میزان سودآوری شرکت ها کاهش پیدا می کند که عامل مهمی در بقای آن ها در این بازارهای رقابتی است.
برای اینکه بتوانید تمامی فرایندهای مدیریت زنجیره تأمین را که مهم ترین آن ها لجستیک است به خوبی و به راحتی مدیریت کنید، پیشنهاد می شود از خدمات شرکت کشتیرانی اسپاد استفاده کنید. در همکاری با اسپاد، سطح جدیدی از خدمات را تجربه خواهید کرد که به مفهوم رشد و موفقیت کسب و کار شما خواهد بود.
