چرا لجستیک پایدار به یک ضرورت در صنعت حمل و نقل تبدیل شده است؟
این روزها بسیاری از شرکت ها به دنبال پیاده سازی لجستیک پایدار در کسب وکار خود هستند؛ چون معتقدند این رویکرد نه تنها به رضایت مشتری و افزایش فروش آن ها منجر می شود، بلکه کیفیت زندگی نسل های آینده را هم تضمین می کند. در این مطلب می خواهیم به زبان ساده توضیح بدهیم لجستیک پایدار چیست، چطور می توان آن را وارد سیستم حمل و نقل کرد و چه تأثیری بر صنعت حمل و نقل می گذارد.
لجستیک پایدار چیست؟
لجستیک خود یک فرایند گسترده را در بر می گیرد؛ فرایندی که از برنامه ریزی برای تولید محصول شروع می شود و مراحل زیادی همچون بسته بندی، مدیریت موجودی، انبارداری و حمل و نقل را طی می کند تا به دست مصرف کننده برسد. حتی پشتیبانی و عودت کالای بعد از آن هم جزوی از این روند به حساب می آیند.
وقتی صحبت از لجستیک پایدار می کنیم، یعنی تمام این مراحل، از برنامه ریزی تا عودت کالا را به گونه ای انجام دهیم که هم نیازهای موجود را پاسخ دهد، هم منابع طبیعی و محیط زیست را برای آیندگان حفظ کند. در این رویکرد، تلاش بر این است که مصرف سوخت کمتر شود، آلودگی کاهش پیدا کند و از منابع به شکل بهینه استفاده شود تا روند انبارداری و حمل و نقل، آسیب کمتری به محیط زیست بزند.
تفاوت لجستیک و حمل و نقل چیست؟
متأسفانه گاهی لجستیک و حمل و نقل را به جای هم استفاده می کنند، درحالی که معنای متفاوتی دارند و باید به این تفاوت آگاه باشیم. حمل و نقل به جابه جایی کالا یا افراد از نقطه ای به نقطۀ دیگر گفته می شود. اما لجستیک، همان طور که از تعریف آن مشخص است، فرایند گسترده تری دارد و تمام مراحل برنامه ریزی، سازمان دهی، انبارداری، بسته بندی، مدیریت موجودی و کنترل جریان کالا را از مبدأ تا مقصد شامل می شود. درواقع، حمل و نقل بخشی از روند لجستیک محسوب می شود.
در لجستیک پایدار چه فاکتورهایی باید رعایت شود؟
برای اینکه بتوانیم فرایند لجستیکی پایداری ایجاد کنیم، باید در تمام مراحل آن به سه نکتۀ اصلی توجه کنیم: کاهش مصرف منابع، محافظت از محیط زیست و افزایش بهره وری؛ یعنی بررسی کنیم و ببینیم که در هر بخش از فرایند لجستیک چطور می توان این سه فاکتور را در نظر گرفت و به اجرا درآورد. در ادامه به چند نمونه از اقداماتی که در این مسیر قابل انجام هستند، اشاره می کنیم:
برنامه ریزی
در مرحله برنامه ریزی باید سعی کنیم مسیرهای حمل و نقل را به گونه ای طراحی کنیم که کمترین مصرف سوخت و زمان را داشته باشند. استفاده از نرم افزارهای هوشمند و داده محور، بهترین راهکار است؛ چون کمک می کند تا رفت وآمدهای غیرضروری را شناسایی و حذف کنیم یا از حداکثر ظرفیت بار وسایل نقلیه بهره ببریم. به این ترتیب، علاوه بر کاهش آلاینده ها، در هزینه های خود هم صرفه جویی می کنیم.
تدارکات و خرید
در این بخش باید به منشأ تهیه و تولید کالاها توجه کنیم. برای مثال، به سراغ تأمین کنندگانی برویم که خودشان هم به اصول پایداری پایبندند و از مواد اولیه قابل بازیافت استفاده می کنند.
انبارداری
در انبار خود انرژی های پاک مانند برق خورشیدی، سیستم روشنایی هوشمند و تهویه مناسب به کار ببریم. علاوه براین، اگر از فضای انبار به شکلی بهینه استفاده کنیم، از هدررفت آن و مصرف منابع بیشتر می کاهیم.
حمل و نقل
برای حمل و نقل کالاها به سراغ خودروهای کم مصرف برویم. تعمیر و نگهداری منظم ناوگان حمل و نقل را هم جدی بگیریم، چون تا حد زیادی مصرف سوخت را کاهش می دهد. چک کنیم و ببینیم آیا می توان حمل و نقل جاده ای را با روش هایی مثل حمل ریلی یا حمل دریایی، که دوست دار محیط زیست هستند، جایگزین کرد.
مدیریت موجودی
مدیریت موجودی هم اگر به درستی انجام نشود، به انبارشدن بیش از اندازۀ کالاها، تولید ضایعات یا کمبود کالا ختم می شود. اگر کالاها به اندازه تولید و نگهداری شوند، دیگر اتلاف منابع نخواهیم داشت.
توزیع و نگهداری کالا
در این مرحله باید به روش هایی فکر کنیم که سریع، کم هزینه و در عین حال پایدار هستند. برای مثال، با تحویل گروهی سفارش ها در یک منطقه مشخص می توان تعداد سفرها و درنتیجه میزان مصرف سوخت را کاهش داد. یا از بسته بندی های ساده تر، قابل بازیافت یا چندبارمصرف برای کالاهای خود استفاده کنیم.
مدیریت عودت کالا (لجستیک معکوس)
برای این بخش باید سیستم مناسبی طراحی کنیم که مشتری بتواند کالا را راحت و بدون دردسر بازگرداند و در عین حال کالاهای مرجوعی به درستی بازیابی، تعمیر یا بازیافت شوند.
به طور کلی، در لجستیک پایدار باید به تمامی فرایندها نگاه بلندمدت و مسئولانه داشته باشیم. هر انتخاب و تصمیم کوچکی می تواند تأثیر بزرگی بر آیندۀ محیط زیست، اقتصاد کسب وکار و کیفیت زندگی همه ما داشته باشد.
تأثیر لجستیک پایدار در صنعت حمل و نقل
لجستیک پایدار برای صنعت حمل و نقل مزایای مهمی در پی دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش هزینه ها
اولین و شاید مهم ترین مزیت لجستیک پایدار را می توان در کاهش هزینه ها دانست. وقتی مسیرها را به درستی برنامه ریزی کنیم، مصرف سوخت کاهش می یابد، رفت وآمدهای اضافی حذف می شود و نیروی انسانی را هم به شکل بهتری می توان مدیریت کرد. این تغییرات در پایین آوردن هزینه کسب وکارها اثر مستقیم دارد.
جلب رضایت مشتریان
مشتری های امروز آگاه تر از گذشته شده اند و ترجیح می دهند از برندهایی خرید کنند که به محیط زیست احترام می گذارند. وقتی سفارش ها به موقع، با بسته بندی بهینه و کم هدررفت به دست مشتری می رسد، حس اعتماد بیشتری به وجود می آید.
افزایش بهره وری
لجستیک پایدار در بهره وری کل مجموعه اثر مثبت می گذارد. وقتی همه چیز دقیق و منظم پیش می رود، هدررفت منابع و زمان نداریم و هزینه ها کمتر می شود، خواه ناخواه بازدهی سیستم افزایش می یابد.
افزایش اعتبار برند
درنهایت، پایبندی به اصول پایداری باعث اعتبار برند هم می شود. شرکت هایی که مسئولیت پذیر هستند و به آینده فکر می کنند، نوعی مزیت رقابتی برای خود می سازند و بیشتر مورد توجه بازارهای بین المللی، سرمایه گذاران و مشتریان قرار می گیرند.
اسپاد دریا؛ همراه پایداری در صنعت حمل و نقل
لجستیک پایدار بین کارایی و تأثیرات زیست محیطی تعادل ایجاد می کند و نشان از مسئولیت شناسی و آینده نگری کسب وکارها دارد. اسپاد دریا هم به اهمیت این موضوع آگاه است و در این راستا، همگام با استانداردهای بین المللی حرکت می کند. این مجموعه همواره با به کارگیری تکنولوژی های مدرن و بهینه سازی مسیرها تلاش می کند تأثیرات منفی محیط زیستی را کاهش دهد. بنابراین، برای داشتن یک لجستیک پایدار می توانیم روی این تیم و راهکارهای آن حساب باز کنیم.
