لشینگ چیست؟ راهنمای کامل اصول تثبیت بار در حمل دریایی
همان طور که می دانید، کشتی ها ممکن است بنا به دلایل مختلف مانند شرایط آب وهوایی، توفان های شدید و امواج پُرقدرت، حرکات زیادی داشته باشند. زمانی که این حرکات به نوعی الگوی ثابت رفت وبرگشتی تبدیل می شوند، می توانند فشار بیشتری به کشتی وارد کنند. بنابراین، احتمال تکان خوردن و حرکت محموله ای که روی عرشه بارگیری شده است، افزایش پیدا می کند. اگر بارهای داخل کانتینر و همین طور خود کانتینرها به خوبی تثبیت و مهار نشده باشند، امواج سنگین و حرکات دینامیکی (شامل Roll، Pitch و Heave) به جابه جایی یا واژگونی محموله ها منجر می شود. با توجه به میزان خسارت زیادی که این موضوع به کسب وکارها وارد می کند، در این مقاله از بلاگ اسپاد نحوه لشینگ بار یا روش های مهار بار در حمل دریایی را بررسی می کنیم.
لشینگ بار چیست؟
لشینگ (Lashing) فرایندی است که در آن محموله های مختلفی که داخل کانتینر یا روی عرشه کشتی بارگیری می شوند، با استفاده از ابزار مخصوصی مهار و در جای خود محکم و تثبیت خواهند شد. هدف از لشینگ کشتی، جلوگیری از جابه جایی محموله و آسیب به سایر کالاها و حتی بدنه کشتی است. بنابراین، مهار بار در حمل دریایی برای کشتی هایی که حجم زیادی از محموله را حمل می کنند، اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
به عبارت ساده تر، می توان گفت که لشینگ بار یا لشینگ کشتی به معنای ایمن سازی محموله در کانتینر و روی عرشه کشتی است. برای این کار نیز ابزارهایی تخصصی طراحی شده است که عموماً شامل انواع تسمه ها، زنجیر، قلاب و همین طور قفل های کانتینری هستند.
ابزارهای مهار بار در حمل دریایی به شیوه ای استفاده می شوند که بار داخل کانتینرها و همین طور انواع کانتینرهای بارگیری شده روی عرشه کشتی، در برابر شرایط مختلف مانند تکان های شدید کشتی، در محلی مشخص ثابت باقی بمانند و هیچ حرکتی نداشته باشند.
ابزارهای لشینگ محموله در حمل دریایی
همان طور که اشاره شد، برای مهار محموله در حمل دریایی ابزارهای مختلفی طراحی شده است که با توجه به نوع بار و شرایط حمل از آن ها استفاده می کنند. بنابراین، ممکن است بارهای معمولی را تنها با یک تسمه ساده مهار کنند، اما محموله ای دیگر به زنجیرهای مقاوم و قلاب های تقویت شده نیاز داشته باشد. ابزارهای مهار بار باید مطابق استانداردهای بین المللی ساخته شده و به صورت منظم بازرسی شوند تا از سلامت، ایمنی و کارایی آن ها اطمینان پیدا کنید. در ادامه اصلی ترین ابزارهای مهار بار معرفی می شوند.
نوارهای مهار بار
نوارهای مهار بار در حمل دریایی معمولاً جنسی محکم اما انعطاف پذیر دارند. از این نوارها برای تثبیت کالاها روی پالت و ثابت نگه داشتن کالاهای بسته بندی شده استفاده می شود. برای بستن نوارها نیز باید از پِرِس یا بَست های مخصوص استفاده کرد.
تسمه های مهار بار
تسمه های مهار بار از جنس پلی استر یا نایلون هستند و به همین دلیل نیز مقاومت بسیار بالایی دارند. از این تسمه ها بیشتر برای تثبیت بار داخل کانتینرها استفاده می شود. تسمه های نایلونی قابلیت تنظیم طول را دارند و برای بستن آن ها باید از نگهدارنده یا کلیپس های مخصوص استفاده کرد.
بندهای فولادی و زنجیرها
بندها و زنجیرهایی که در حمل دریایی برای مهار بار استفاده می شوند، معمولاً از جنس فولاد هستند که استحکام بسیار بالایی دارند. بنابراین، از این بندها و زنجیرها برای مهار کانتینر روی عرشه کشتی استفاده می شود. برای اتصال و بستن زنجیرها و بندهای فولادی باید از اتصالات فلزی استفاده کرده و آن ها را به بدنه کشتی متصل کرد.
کیسه های هوا
برای مهار کالاها داخل کانتینر معمولاً از کیسه های هوا به منظور پُرکردن شکاف بین کالاها استفاده می شود.
کفپوش ضد لغزش
کفپوش های ضدلغزش یکی از بهترین انتخاب ها برای جلوگیری از سُرخوردن و واژگون شدن کالاها هستند.
تجهیزات اتصال کانتینر
برای اتصال کانتینرها معمولاً از تجهیزات تخصصی استفاده می کنند که به شرح زیر هستند:
- تسمه بند
- گردان
- قفل های چرخشی نیمه اتوماتیک
- قفل های چرخشی پایه
- گریس
- ابزار اضطراری
- میله های لشینگی
- ریخته گری گوشه ای (بلوک فولادی سه سوراخ)
کانتینرهای ویژه با نقاط اتصال اختصاصی
کانتینرهای ویژه مانند کانتینرهای بدون دیواره و کانتینرهای درب بازشو دارای نقاط اتصال اختصاصی هستند که مهار آن ها را بسیار ساده و البته سریع می کند. بنابراین، برای جابه جایی برخی از کالاها می توان از این کانتینرها استفاده کرد.
دستگاه های کشنده
از دستگاه های کشنده که مکانیکی یا هیدرولیکی هستند، برای ایجاد کشش کافی در نوارها و تسمه های مهار استفاده می شود.
تجهیزات تکمیلی مهار بار
علاوه بر دستگاه های کشنده، تجهیزات تکمیلی دیگری نیز برای مهار بار استفاده می شود که شامل موارد زیر هستند. این تجهیزات برای محافظت از بارهای حساس کاربرد دارند:
- پلکسی گلاس
- اسفنج های ضربه گیر
- بست های کمکی
- پالت چوبی یا پلاستیکی
تکنیک های ایمن سازی محموله
جلوگیری از جابه جایی محموله در کشتی، نیازمند روش ایمن سازی مطمئنی است. در ادامه چند تکنیک برای ایمن سازی و مهار محموله ها در حمل دریایی بررسی می شود.
تکنیک تسمه مستقیم
تسمه مستقیم بین کناره های بار و کف سکو قرار گرفته و باید زاویه ای بین 30 تا 60 درجه داشته باشد.
تکنیک مهار فنری
مهار فنری با جلوگیری از سُرخوردن یا واژگون شدن بار عمل می کند. تسمه مهار بار باید با زاویه ای حداکثر 45 درجه به سمت بالا از بستر سکو و بست حمل قرار بگیرد.
تکنیک حلقه مهار
حلقه مهار تضمین می کند که محموله سُر نمی خورد و واژگون نمی شود. در این تکنیک باید حداقل یک جفت حلقه مهار دور هر بار قرار بگیرد. محموله های بزرگ تر، اغلب برای ایمنی به حداکثر 2 جفت حلقه مهار نیاز دارند.
تکنیک مهار بار از بالا
در این تکنیک، مهار بار باید بین کف و سکو و بار با زاویه ای بین 75 تا 90 درجه قرار بگیرد. برای زوایای کمتر از 30 درجه بهتر است از روش های دیگری برای مهار بار در حمل دریایی استفاده کنید.
روش های لشینگ بار در حمل دریایی
لشینگ کالا یا محموله در حمل دریایی به روش های مختلفی انجام می شود. نکته مهم اینکه مهار بار در حمل دریایی به نوع کالاها، روش بارگیری و نیازهای آن ها نیز بستگی دارد. بنابراین، ممکن است برای مهار یک محموله از چند روش لشینگ استفاده شود، درحالی که محموله دیگر تنها به یک روش مهار نیاز داشته باشد. در ادامه انواع روش های لشینگ بار در حمل دریایی بررسی می شوند.
لشینگ با استفاده از لنگر
در این روش، لنگرها را به سطح بار متصل کرده و بندها کشیده می شود. لشینگ با استفاده از لنگر یکی از بهترین روش های مهار بارهای سنگین و بزرگ است که به ابزارهایی با استحکام بالا نیاز دارد.
لشینگ با استفاده از وینچ
در این روش، لشینگ بار با استفاده از وینچ روی لشینگ بندها انجام شده و سپس از کشش بندها برای حمل بار استفاده می کنند. لشینگ با استفاده از وینچ، روشی مناسب برای مهار بارهایی با وزن سبک و متوسط است.
لشینگ با استفاده از ریل
در این روش، محموله روی ریل قرار گرفته و با استفاده از کشش بندها و لشینگ بندها حمل خواهد شد. روش لشینگ با استفاده از ریل برای حمل بارهای طویل و پیچیده مناسب است.
روش قفل کردن
در این روش از قفل های مکانیکی برای محکم کردن و مهار انواع محموله استفاده می شود.
روش مسدود کردن
در این روش از گُوِه های فلزی یا چوبی برای نگه داشتن کانتینر در جایی ثابت استفاده می کنند.
نحوه انجام لشینگ در حمل دریایی
- ابتدا کانتینرها با دقت روی عرشه کشتی قرار می گیرند.
- از ابزارهای مناسب مانند تسمه، زنجیر فولادی، سیم، کابل، طناب و موارد دیگری که در بخش های قبلی بررسی شد، برای مهار کانتینر استفاده می کنند.
مسئولیت لشینگ محموله
در حمل و نقل بین المللی، گروهی از افراد به نام استودورها (Stevedores) مسئول لشینگ محموله و انجام فرایندهای آن هستند. اما در بیشتر موارد و به دلیل محدودیت های زمانی، این کار توسط خدمه کشتی انجام خواهد شد.
عوامل مؤثر در انتخاب روش لشینگ بار در حمل دریایی
برای انتخاب میان روش ها و ابزارهای لشینگ کشتی یا به عبارتی مهار بار در حمل دریایی، عوامل مختلفی باید در نظر گرفته شود که به شرح زیر هستند.
نوع بار
موارد زیر، نوع بار را برای انتخاب روش مهاربندی تعیین می کنند:
- وزن کالاها
- حجم کالاها
- نوع کالاها
- شکنندگی کالاها
- میزان حساسیت بار
نوع کشتی
انواع مختلفی از کشتی ها مانند کشتی های کانتینری، کشتی های محموله های جنرال و کشتی های RORO وجود دارند که به سیستم ها و تجهیزات مهاربندی متفاوتی نیاز خواهند داشت.
شرایط دریا
شرایط دریا عامل مهمی در تعیین میزان قدرت مهارها و نوع مهاربندی کالاهاست.
مقررات ایمنی
مقررات ایمنی و استانداردهای بین المللی مانند ISO و IMO الزامات مهاربندی و ایمنی بار را تعیین می کنند.
مهار بار در حمل دریایی
مهار بار در حمل دریایی که به آن لشینگ بار گفته می شود، یکی از مهم ترین مراحل جابه جایی کالاها با کشتی های تجاری است؛ چون کشتی در شرایط آب وهوایی خطرناک مانند توفان ها و موج های بزرگ و قدرتمند، ممکن است تعادل خود را از دست بدهد و اگر کالاها و کانتینرها روی عرشه به خوبی محکم نشده باشند، داخل اقیانوس می افتند. با توجه به اینکه لشینگ کشتی فرایندی تخصصی بوده و نیازمند ابزارها و تجهیزات مختلفی است، بهتر است برای اطمینان از سلامت کالاها و واژگون نشدن آن ها در دریا از خدمات شرکت کشتیرانی اسپاد استفاده کنید. برای دریافت خدمات، کافی است استعلام قیمت بگیرید.
