CBM چیست و چگونه در حمل کانتینری محاسبه میشود؟
در دنیای تجارت بین المللی، یکی از عوامل کلیدی در برنامه ریزی حمل و نقل و برآورد هزینه ها، دانستن حجم واقعی کالاها یا همان CBM (متر مکعب) است. CBM شاخصی است که نشان می دهد یک کالا چه مقدار از فضای کانتینر را اشغال می کند و بر این اساس، نرخ حمل در شیوه هایی مانند حمل دریایی، هوایی و زمینی محاسبه می شود.
به ویژه در حمل و نقل کانتینری، آشنایی با نحوه محاسبه CBM نه تنها به کاهش هزینه ها کمک می کند، بلکه در انتخاب نوع مناسب کانتینر، جلوگیری از فضای خالی غیرضروری و تسریع فرایندهای گمرکی نیز نقش مؤثری دارد. این موضوع برای بازرگانان، شرکت های حمل و نقل و صادرکنندگان نوعی ضرورت حرفه ای محسوب می شود. در ادامه، مفصل تر می گوییم که Cbmچیست و چگونه محاسبه می شود.
نحوه محاسبه CBM
محاسبه CBM در حمل و نقل کانتینری، یکی از اصول پایه ای در لجستیک و حمل و نقل بین المللی است. این واحد برای اندازه گیری حجم کالا به کار می رود و در حمل دریایی، هوایی و زمینی برای تعیین فضای اشغال شده توسط محموله و برآورد هزینه حمل، نقش مهمی دارد. در ادامه با فرمول های محاسبه CBM بیشتر آشنا می شوید:
۱. فرمول اصلی محاسبه CBM
برای محاسبه CBM، اگر اندازه های کالا را به متر دارید، فرمول زیر استفاده می شود:
حجم (CBM) = طول (متر) × عرض (متر) × ارتفاع (متر)
اگر اندازه های کالا به سانتیمتر باشد، ابتدا باید هر بُعد را بر ۱۰۰ تقسیم کنید تا به متر تبدیل شود.

۲. محاسبه CBM برای چند بسته
اگر چند بسته یک شکل و یک اندازه دارید، برای محاسبه CBM فرمول به شکل زیر است:
حجم کل (CBM) = حجم یک بسته × تعداد بسته ها
مثلاً اگر اندازه یک کارتن برابر باشد با ۵۰ سانتیمتر × ۴۰ سانتیمتر × ۶۰ سانتیمتر:
ابتدا اعداد را به متر تبدیل می کنیم:
- طول = ۰٫۵ متر
- عرض = ۰٫۴ متر
- ارتفاع = ۰٫۶ متر
سپس حجم یک کارتن را به دست می آوریم:
۰٫۵ × ۰٫۴ × ۰٫۶ = ۰٫۱۲ متر مکعب (CBM)
اگر ۱۰۰ کارتن داشته باشید:
۰٫۱۲ × ۱۰۰ = ۱۲ متر مکعب (CBM)
۳. CBM در حمل دریایی (FCL و LCL)
در حمل کانتینری دریایی، دو نوع بارگیری رایج است:
- FCL (کانتینر کامل): کل کانتینر توسط یک فرستنده اجاره می شود و هزینه براساس نوع کانتینر محاسبه می شود.
- LCL (کمتر از ظرفیت کانتینر): محموله شما با محموله های دیگر در یک کانتینر بارگیری می شود. در این حالت، هزینه معمولاً براساس CBM یا وزن، هرکدام که بیشتر باشد، محاسبه می شود.
۴. قانون مقایسه وزن و حجم در حمل دریایی LCL
برای بارهای LCL، معمولاً این قانون برقرار است:
- اگر ۱ مترمکعب کمتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم باشد، هزینه حمل براساس حجم (CBM) محاسبه می شود.
- اگر ۱ مترمکعب بیشتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم باشد، هزینه حمل براساس وزن واقعی محاسبه می شود.
ظرفیت تقریبی کانتینرها از نظر CBM (h۲)
| نوع کانتینر | ظرفیت تقریبی برحسب متر مکعب (CBM) |
| کانتینر ۲۰ فوت استاندارد | ۲۸ تا ۳۳ CBM |
| کانتینر ۴۰ فوت استاندارد | ۵۸ تا ۶۶ CBM |
| کانتینر ۴۰ فوت High Cube | ۶۵ تا ۷۶ CBM |
نکات مهم در محاسبه CBM
- فقط حجم خود کالا محاسبه نمی شود، بلکه ابعاد بسته بندی نیز در محاسبه حجم لحاظ می شود.
- برای کالاهای روی پالت یا اشکال نامنظم، باید فضای اشغال شده واقعی را در نظر گرفت.
- در حمل هوایی، معمولاً از فرمول وزن حجمی استفاده می شود، اما باز هم محاسبه CBM برای برآورد اولیه مهم است.

نقش تخصصی شرکت حمل و نقل بین المللی اسپاد در محاسبه CBM
محاسبه CBM در حمل کانتینری نه تنها به تعیین درست هزینه حمل و نقل کمک می کند، بلکه نقش مهمی در انتخاب نوع کانتینر، بهینه سازی بارگیری و پیشگیری از هزینه های پنهان دارد. در دنیای تجارت بین المللی که رقابت و زمان، عوامل تعیین کننده هستند، آشنایی با این مفهوم برای صاحبان کالا و شرکت های بازرگانی ضروری است. کشتیرانی اسپاد با بهره گیری از تجربه تخصصی و سیستم های دقیق اندازه گیری و بسته بندی، خدماتی حرفه ای در زمینه محاسبه CBM، مشاوره حمل و انتخاب بهینه ترین مسیرها را ارائه می دهد و شریک مطمئنی در فرایند حمل و نقل بین المللی کالاست.