تفاوت کشتی با لنج در حمل و نقل دریایی؛ مقایسه کامل و کاربردی
برای حمل و نقل دریایی، وسایل نقلیه مختلفی ساخته شده اند که هرکدام از آن ها کارایی خاص خود را دارند. بنابراین، انتخاب وسیله حمل دریایی به عواملی همچون نوع، ماهیت فیزیکی و حساسیت کالا، حجم و وزن محموله، نوع بسته بندی، مبدأ و مقصد جغرافیایی و الزامات مقرراتی کشورها وابسته است. از متداول ترین وسایل حمل دریایی، کشتی های تجاری و لنج ها هستند که کاربردهای متفاوتی با یکدیگر دارند.
در آب های منطقه ای ایران مانند خلیج فارس و دریای عمان، لنج ها به دلیل توانایی مانور در آب های کم عمق، سهولت بارگیری در اسکله های سنتی و هزینه پایین تر بهره برداری، کاربرد گسترده ای دارند، اما همچنان کشتی های باری در بندرگاه های جنوب کشور لنگر می اندازند. بنابراین، در این مقاله از بلاگ اسپاد این وسایل حمل دریایی و تفاوت کشتی با لنج در حمل و نقل دریایی را بررسی می کنیم.
لنج چیست؟
لنج (به انگلیسی Dhow یا گاهی Wooden Cargo Boat) نوعی وسیله حمل دریایی است که اندازه ای بین کشتی و قایق دارد؛ بنابراین می توان آن را یک کشتی کوچک یا قایق بزرگ در نظر گرفت. لنج می تواند هم زمان دو کاربرد داشته باشد که شامل مسافربری و باری است. بنابراین شاید اصلی ترین و مهم ترین تفاوت کشتی با لنج، همین موضوع باشد.
لنج ها یکی از متداول ترین وسایل حمل بار و مسافر در محدوده خلیج فارس، دریای عمان و حتی اقیانوس هند هستند. این کشتی های کوچک، ساختاری مشابه قایق های بادبانی متداول در خلیج فارس دارند، اما مهم ترین ویژگی آن ها، استفاده از موتورهای گازوئیلی یا بنزینی است.
لنج های کنونی دارای دو ساختار عرشه نیمه باز و عرشه باز هستند و انواع مختلفی دارند. علاوه بر مسافربری و باربری، می توان از لنج برای ماهیگیری هم استفاده کرد. بنابراین، لنج بسته به نوع ساختار می تواند کاربری های زیر را داشته باشد:
- مسافربری
- باری
- ماهیگیری
انواع لنج کدام اند؟
در بخش قبلی به این موضوع اشاره شد که لنج ها می توانند چندین کاربرد داشته باشند. اما نکته اصلی اینجاست که هرکدام از این لنج ها ساختاری متفاوت و درنتیجه نامی مخصوص به خود دارند که در ادامه بررسی می شود.
لنج مَنجی و کُچی (کوتی)
این لنج ها بدون نیاز به موتور و فقط با بادبان کار می کنند و کاربرد اصلی آن ها، حمل بار و مسافر است. البته ممکن است در برخی مناطق برای ماهیگیری نیز از آن ها استفاده شود.
لنج حوری
لنج حوری نوعی قایق کوچک است که ظرفیت آن 10 نفر بوده و از تنه های بزرگ درخت ها ساخته می شود.
لنج جالبُوت
لنج جالبوت بین 5 تا 100 تن ظرفیت دارد و از آن برای حمل کالاهای زیر استفاده می شود.
- شکر
- برنج
- حبوبات
- چوب و الوار
- حیوانات
لنج بُوم
این نوع لنج ظرفیتی حدود 20 تا 300 تن دارد.
لنج بَغَلِه
این لنج برای حمل بار بین 300 تا 700 تن کاربرد دارد.
لنج سماچ
درگذشته، لنج سماچ نوعی قایق ماهیگیری بوده که حالا روی آن موتور قرار داده اند. این لنج ظرفیت حمل حدود 5 تن را دارد.
لنج سمعه
یکی از انواع لنج های معمولی است که قابلیت اضافه کردن موتور را نداشته و فقط با بادبان کار می کند، لنج سمعه است.
لنج تشاله
تمامی لنج هایی که در بالا بررسی شدند، آب خور زیادی دارند؛ یعنی نمی توان آن ها را کاملاً به ساحل نزدیک کرد. در این شرایط، برای حمل بار از لنج اصلی به ساحل، از لنج تشاله استفاده می شود.
اکنون که با انواع لنج آشنا شده اید، در بخش بعدی انواع کشتی معرفی خواهد شد تا تفاوت کشتی با لنج را ساده تر درک کنید.
انواع کشتی تجاری کدام اند؟
کشتی های تجاری با توجه به وزن و ابعاد محموله، نوع کالاها، مبدأ و مقصد حمل و عوامل دیگری طبقه بندی می شوند. بنابراین، در حمل بار دریایی که 80 تا 90 درصد از حمل بین المللی را شامل شده، از انواع کشتی های زیر استفاده می شود.
کشتی کانتینری
کشتی کانتینری (Container Ship)، به صورت اختصاصی برای حمل کانتینرهای استاندارد ISO طراحی شده است. این کشتی ها به سامانه های تثبیت کننده کانتینر، سیستم های بارگیری مکانیزه و گاهی دارای کرین های داخلی (geared) مجهز هستند.
کشتی نفت کش یا تانکر
از کشتی های تانکر برای حمل محصولاتی استفاده می کنند که مایع یا گاز هستند. این کشتی ها برای حمل نفت و مشتقات آن بهینه شده اند و تجهیزات ویژه ای برای حفاظت از کشتی و محیط زیست دارند تا مواد نشت نکند. کشتی های تانکر علاوه بر حمل نفت و مشتقات مایع دیگر آن، برای حمل محصولات زیر نیز کاربرد دارند:
- تانکر انواع مواد شیمیایی و صنعتی
- تانکر آبمیوه و دیگر مایعات خوراکی
کشتی فله بر
کشتی های فله بر برای جابه جایی کالاهایی استفاده می شوند که معمولاً در مقادیر زیاد و به شکل فله یا بدون بسته بندی باید حمل شوند. یکی از تجهیزات اصلی این نوع کشتی ها، جرثقیل های قاشقی است؛ چون محصولاتی مثل گندم و ذرت باید با استفاده از آن بارگیری شوند.
کشتی های جنرال کارگو یا کشتی بار عمومی
کشتی های بار عمومی یا جنرال کارگو از بهترین کشتی های تجاری برای حمل کالاهای بسته بندی شده هستند؛ با این تفاوت که کالاها وزن و ابعاد نامتعارفی دارند و امکان بارگیری آن ها در کانتینر وجود ندارد.
کشتی های یخچالی
کشتی های یخچال دار شاید خودشان یکی از مهم ترین تفاوت های بین کشتی و لنج باشند؛ چون استفاده از این یخچال ها به تجهیزات ویژه ای نیاز دارد که تاکنون برای لنج کاربرد نداشته اند.
کشتی های یخچالی به گونه ای بهینه شده اند که دارای قابلیت کنترل دما بود و می توان از آن ها برای حمل محصولات فاسدشدنی مانند موارد زیر استفاده کرد:
- سبزیجات
- میوه ها
- داروها
- واکسن ها
- انواع گوشت
- غذای نیمه آماده
کشتی های باری فوق سنگین
از این کشتی ها برای حمل بارهای فوق سنگین مانند موارد زیر استفاده می شود؛ بنابراین ظرفیت بالای حمل آن ها اصلی ترین تفاوت کشتی با لنج است:
- کشتی های کوچک تر
- ماشین آلات بزرگ صنعتی
- جرثقیل ها
- توربین ها
- قطعات ماشین آلات
همان طور که می بینید، هیچ کدام از لنج هایی که در بخش های قبلی بررسی شدند، تجهیزات لازم برای حمل کالاهای فوق را ندارند؛ بنابراین ظرفیت حمل می تواند یکی از تفاوت های کشتی با لنج باشد.
کشتی حمل حیوانات
کشتی حمل حیوانات یکی دیگر از انواع کشتی های تجاری است که برای حمل حیوانات زنده بهینه شده است و امکانات و تجهیزاتی برای تأمین آب و غذا و تهویه فضای نگهداری حیوانات دارد. اما تفاوت کشتی با لنج این است که در لنج این امکانات برای حمل حیوانات وجود ندارد.
تفاوت کشتی با لنج چیست؟
در بخش های قبلی با لنج و کشتی و انواع آن ها آشنا شده اید. اما برای انتخاب درست وسیله حمل باید تفاوت کشتی با لنج را بدانید.
تفاوت طراحی و ساختار کشتی و لنج
کشتی ها یکی از سازه های بسیار پیچیده ای هستند که از انواع سیستم ها و تجهیزات مختلف در آن ها استفاده شده است. هدف استفاده از این تجهیزات موارد زیر است:
- حفظ پایداری
- حفظ ایمنی
- کنترل کشتی
اما در مقابل، لنج ها به دلیل ابعاد کوچک تری که دارند، به تجهیزات و ماشین آلات کمتری نیاز دارند. از طرفی، حفظ تعادل آن ها نیز راحت تر بوده و درنتیجه هدایت لنج ساده تر از کشتی است.
تفاوت فناوری و ناوبری کشتی و لنج
یکی از تفاوت های اصلی کشتی با لنج، فناوری و ناوبری آن هاست. لنج از نظر ناوبری و فناوری بسیار ساده تر از کشتی ها بوده و معمولاً با یک موتور بنزینی یا گازوئیلی کار می کند. اما کشتی نیازمند تجهیزات و سیستم های مختلفی است که تنها بخشی از آن ها وظیفه حرکت کشتی را بر عهده دارند.
نیروی لازم برای حرکت کشتی و لنج
نیروی لازم برای حرکت لنج ها با موتور بنزینی یا گازوئیلی تأمین می شود، درحالی که هر کشتی تجاری برای حرکت به موتورهای اختصاصی نیاز دارد.
ظرفیت حمل بار کشتی و لنج
حداقل و حداکثر ظرفیت حمل بار، از دیگر تفاوت های کشتی با لنج است. حداقل ظرفیت بار لنج بین 5 تا 20 تن و حداکثر ظرفیت آن نیز تا 700 تن است. درحالی که حداقل ظرفیت بار کشتی های تجاری 500 تن خواهد بود.
نوع بار قابل حمل با کشتی و لنج
کشتی های تجاری برای حمل انواع کالاهای جامد و مایع و گاز و به صورت بسته بندی و فله بهینه شده اند، اما لنج فقط برای جابه جایی کالاهای جامد کاربرد دارد.
منطقه فعالیت، منطقه عملیاتی یا منطقه کاربرد کشتی و لنج
عمده ترین تفاوت کشتی با لنج در محدوده یا منطقه فعالیت آن هاست. کشتی ها معمولاً در دریاهای آزاد و اقیانوس ها فعالیت دارند، اما انواع لنج در دریاهای کوچک، آبراهه ها و خلیج ها فعالیت می کنند.
تفاوت اندازه کشتی و لنج
یکی از تفاوت های اصلی کشتی با لنج، اندازه این دو وسیله حمل است. کشتی های تجاری ابعادی چندین برابر انواع لنج ها دارند.
تفاوت تعداد خدمه کشتی و لنج
تعداد خدمه هر کشتی تجاری براساس نیازها و همین طور اندازه کشتی تعیین می شود. اما همواره تعداد خدمه در کشتی بیشتر از لنج است. این ساده ترین تفاوت کشتی با لنج است.
تفاوت کشتی با لنج در حمل دریایی
در این مقاله ، عمده ترین تفاوت کشتی با لنج بررسی شد که شامل ظرفیت بارگیری و حمل، نوع موتور و تجهیزات، دامنه کاربرد یا منطقه عملیاتی و بسیاری موارد دیگر است. بنابراین، زمانی که با این تفاوت ها و کاربرد هرکدام از انواع کشتی و لنج آشنا باشید، انتخاب میان آن ها بسیار ساده تر خواهد بود.
با توجه به اینکه کشتی های تجاری، امکانات و تجهیزات بیشتری دارند و از لنج نمی توان در آب های آزاد و اقیانوس ها استفاده کرد، پیشنهاد می شود برای حمل ایمن و سریع کالاهای خود از خدمات شرکت کشتیرانی اسپاد استفاده کنید. این شرکت با دسترسی به زیرساخت ها و امکانات متنوع می تواند سلامت فیزیکی کالاها را تضمین کند و محموله را با قیمتی رقابتی، در سریع ترین زمان ممکن به مقصد برساند.
