اصطلاحات حمل کانتینری به زبان ساده
حمل و نقل کانتینری یکی از مهم ترین ارکان تجارت بین المللی است که در آن، کالاها از یک کشور به کشوری دیگر از طریق کشتی حمل می شوند. این فرایند پیچیده نیازمند استفاده از زبان و اصطلاحات خاصی است که بین صادرکنندگان، واردکنندگان، شرکت های حمل و نقل و مقامات گمرکی در سطح جهانی رایج است. آشنایی با اصطلاحات حمل کانتینری نه تنها کمک می کند تا تمامی مراحل حمل کالا به درستی پیش برود، بلکه از بروز مشکلات حقوقی و مالی جلوگیری می کند.
در این مقاله، مهم ترین اصطلاحات رایج در حمل کانتینری را بررسی کرده ایم. با این اطلاعات، شما قادر خواهید بود تا با دقت بیشتری در فرایندهای تجارت بین المللی مشارکت کرده و از بروز خطاهای هزینه بر جلوگیری کنید.
اصطلاحات حمل کانتینری مرتبط با رزرو
مهم ترین اصطلاحات حمل کانتینری درباره رزرو جا یا همان بوکینگ کانتینر عبارت است از:
- Full Container Load معروف به FCL: ارسال محموله ای است که کل فضای یک کانتینر را به طور کامل توسط یک فرستنده پر می کند. این روش موجب افزایش امنیت، کاهش احتمال آسیب دیدگی و تسریع در روند ترخیص می شود؛ زیرا کل محموله متعلق به یک صاحب کالا است.
- Less than Container Load معروف به LCL: زمانی کاربرد دارد که حجم محموله کمتر از ظرفیت کامل یک کانتینر باشد. در این روش، چندین محموله از فرستندگان مختلف در یک کانتینر تجمیع می شود و نیازمند فرایندهایی همچون تجمیع (Consolidation) و تفکیک در مقصد (Deconsolidation) است.
- Twenty-foot Equivalent Unit معروف به TEU: واحد اندازه گیری استاندارد برای کانتینرهاست که معادل یک کانتینر ۲۰فوتی است. برای اندازه گیری ظرفیت و تعداد کانتینرها در حمل و نقل، از TEU استفاده می شود.
- Booking (رزرو): رزرو فضای کانتینری برای حمل کالا در کشتی است. این فرایند شامل تعیین تاریخ بارگیری، نوع کانتینر و بندر مبدأ و مقصد است.
- Cut-off Date (تاریخ تعیین شده): زمان نهایی برای ورود کانتینر به ترمینال جهت بارگیری و همچنین ارسال مدارک لازم به اپراتور خط کشتیرانی.
- Gate-in /Gate-out (ورود و خروج از دروازه): این اصطلاح به زمانی اشاره دارد که کانتینر وارد یا از محوطه بندر یا انبارها خارج می شود. Gate-in به ورود کالا به بندر و Gate-out به خروج آن اشاره دارد.
- Booking Confirmation: تأییدیه ای که خط کشتیرانی پس از رزرو صادر می کند و حاوی اطلاعاتی نظیر شماره بوکینگ، نوع کانتینر، زمان بارگیری، کشتی و شماره سفر (Voyage Number) است.
- VGM (Verified Gross Mass): وزن ناخالص تأییدشده کانتینر که مطابق با الزامات کنوانسیون SOLAS باید پیش از بارگیری، به خط کشتیرانی اعلام شود.
- CRO – Container Release Order (دستور آزادسازی کانتینر).
CRO سندی است که توسط بخش عملیات خط کشتیرانی یا فورواردر، پس از نهایی شدن رزرو صادر می شود و اجازه بارگیری کانتینر خالی از یارد ترمینال را می دهد. در این سند مشخصاتی مانند شماره کانتینر، محل بارگیری، زمان فیدر یا کشتی و تاریخ تحویل درج می شود.
اصطلاحات مربوط به نوع کانتینر
اصطلاحات کانتینری مربوط به نوع کانتینر، اغلب در هنگام انتخاب کانتینر مناسب برای نوع کالای شما مورد استفاده قرار می گیرند که به شرح زیر هستند:
- Dry Container: : کانتینر استاندارد برای حمل کالاهایی است که به شرایط خاصی نیاز ندارند و معمولاً برای کالاهای خشک مانند پارچه، لوازم خانگی و مواد غیرحساس به دما استفاده می شوند.
- Reefer Container (کانتینر یخچال دار): کانتینرهایی هستند که برای حمل کالاهایی که به دما حساس هستند، مانند مواد غذایی یا داروها، طراحی شده اند. این کانتینرها قابلیت کنترل دما را دارند.
- Open Top Container (کانتینر بدون سقف): این نوع کانتینر برای حمل کالاهای حجیم یا بلند که نمی توانند از طریق سقف استاندارد بارگیری شوند، طراحی شده است. این کانتینرها به طور معمول سقف ندارند و بار می تواند از بالای کانتینر بارگیری شود.
- Flat Rack Container (کانتینر تخت): کانتینرهایی هستند که فقط دارای یک سطح فلزی برای بارگذاری هستند و دیوار یا سقف ندارند. این نوع کانتینر برای حمل کالاهای سنگین یا کالاهایی با ابعاد بزرگ مانند ماشین آلات و تجهیزات استفاده می شود.
- Tank Container (کانتینر تانک): این کانتینرها برای حمل مایعات، گازها یا مواد شیمیایی طراحی شده اند و به شکل یک مخزن فلزی هستند که می تواند مواد مایع یا شیمیایی را درون خود نگهداری کند.
- High Cube Container: کانتینرهای با ارتفاع بیشتر از حد استاندارد (۹ فوت و ۶ اینچ) که ظرفیت حجمی بیشتری فراهم می کنند.
- ISO Tank Container: کانتینرهایی مطابق با استاندارد ISO برای حمل مایعات خطرناک، غیرخطرناک یا خوراکی.
اصطلاحات حمل کانتینری مربوط به اسناد
اصطلاحات حمل کانتینر مربوط به اسناد به شرح زیر است:
- B/L یا Bill of Lading (بارنامه دریایی): بارنامه دریایی سندی مهم است که اثبات می کند کالا در کشتی بارگیری شده و آماده حمل است. همچنین، این سند نشان دهنده قرارداد حمل و مالکیت کالاست.
- SWB یا Sea Waybill (بارنامه ساده): این بارنامه مشابه بارنامه دریایی است، اما برخلاف B/L، قابلیت انتقال به دیگری را ندارد. این بارنامه معمولاً برای ارسال کالا به مقصدهای مشخص و در صورت عدم نیاز به انتقال مالکیت، صادر می شود.
- Invoice (فاکتور): فاکتور یک سند رسمی است که توسط فروشنده به خریدار ارائه می شود و اطلاعات مربوط به کالاهای فروخته شده، قیمت ها و شرایط پرداخت را شامل می شود.
- Packing List (لیست بسته بندی): این لیست شامل جزئیات مربوط به کالاهایی است که در کانتینر قرار داده شده اند. این اطلاعات می تواند شامل تعداد، وزن و مشخصات هریک از اقلام باشد.
- Manifest (فهرست کالا): یک فهرست جامع از تمامی کالاهایی است که در کشتی حمل می شوند. این سند به طور دقیق به گمرک و مقامات بندری کمک می کند تا از محتوای محموله ها آگاه شوند.
- Switch B/L (بارنامه تعویضی): در موارد خاصی مثل معاملات سه جانبه یا تغییر نام فرستنده/گیرنده برای دلایل تجاری، بارنامه اولیه با یک بارنامه جدید (Switch B/L) جایگزین می شود. این کار باید با تأیید خط کشتیرانی و معمولاً در دفتر مرکزی آن انجام شود.
- Arrival Notice: اعلامیه ای است که شرکت حمل و نقل یا فورواردر پس از رسیدن کشتی صادر می کند و اطلاعات ورود کانتینر را اعلام می کند.
- Delivery Order (D/O): سندی است که اجازه می دهد گیرنده کالا، محموله را از ترمینال تحویل بگیرد.
- LOI – Letter of Indemnity (نامه ضمانت): در شرایطی که اسناد اصلی حمل (مثلاً بارنامه) هنوز نرسیده یا گم شده باشند، گیرنده می تواند با ارائه LOI، کالا را تحویل بگیرد. این نامه یک ضمانت نامه رسمی است که خریدار در آن متعهد می شود در صورت بروز هرگونه ادعا یا خسارت، مسئولیت آن را بپذیرد. معمولاً LOI باید به تأیید بانک یا شرکت بیمه نیز برسد.
- Customs Clearance Documents (مدارک گمرکی): برای ترخیص کانتینر در بندر مقصد، اسنادی مانند بارنامه، فاکتور، لیست عدل بندی (Packing List)، گواهی مبدأ (COO) و فرم ثبت سفارش واردات الزامی هستند.
اصطلاحات حمل کانتینری مربوط به هزینه ها و خدمات
مهم ترین اصطلاحات مرتبط به هزینه ها و خدمات عبارت هستند از:
- Freight (کرایه حمل): هزینه ای است که برای حمل کالا از مبدأ به مقصد در کشتی یا وسیله حمل دیگر دریافت می شود.
- THC یا Terminal Handling Charges (هزینه های تخلیه و بارگیری): این هزینه ها برای بارگیری و تخلیه کانتینر از کشتی و حمل آن در داخل بندر به وسیله تجهیزات بندری است.
- Demurrage (دموراژ): دموراژ هزینه ای است که برای تأخیر در تخلیه یا بازگرداندن کانتینر به بندر به وجود می آید. اگر کانتینر بیش از مدت زمان تعیین شده در اختیار مشتری بماند، این هزینه اعمال می شود.
- Detention (دیتنشن): این هزینه زمانی اعمال می شود که کانتینر پس از بارگیری یا تخلیه، خارج از بندر برای مدت طولانی در اختیار مشتری باقی بماند؛ یعنی کانتینر بیشتر از مدت زمان مشخص در اختیار مشتری است.
- CAF یا Currency Adjustment Factor (تعدیل کرایه براساس نوسانات ارزی): این هزینه اضافی برای جبران نوسانات ارزی است که ممکن است در طول فرایند حمل و نقل اتفاق بیفتد و به طور معمول در حمل بین المللی اعمال می شود.
- BAF (Bunker Adjustment Factor): هزینه ای اضافی است که برای جبران نوسانات قیمت سوخت کشتی به نرخ پایه حمل افزوده می شود. این هزینه به ویژه در دوره های افزایش جهانی قیمت انرژی به کار می رود.
- Documentation Fee (هزینه اسناد): هزینه ای است که برای صدور اسناد حمل و نقل ازجمله بارنامه، فاکتور و سایر مدارک مورد نیاز در گمرک دریافت می شود.
اصطلاحات حمل و نقل بین المللی
اصلی ترین اصطلاحات حمل کانتینری که در سطح بین المللی استفاده می شود به شرح زیر است:
- International Commercial Terms معروف به Incoterms: مجموعه ای از قواعد بین المللی است که مسئولیت های خریدار و فروشنده را درمورد هزینه ها، خطرها و مسئولیت های حمل و نقل کالا تعیین می کند. از رایج ترین این اصطلاحات می توان به FOB (Free on Board) ،CIF ،EXW یا همان (Ex Works) و Cost،Insurance و Freight اشاره کرد.
- Port of Loading یا POL (بندر بارگیری): این بندر محلی است که کالا از آنجا به کشتی بارگیری می شود و اولین نقطه در مسیر حمل کالاست.
- Port of Discharge یا POD (بندر تخلیه): بندر مقصدی است که در آن کالا تخلیه می شود و معمولاً شامل تمامی مراحل گمرکی و ترخیص کالاست.
- Transit Time (زمان ترانزیت): مدت زمانی است که طول می کشد تا کالا از مبدأ به مقصد حمل شود. زمان ترانزیت به مسافت، نوع حمل و شرایط مختلف بستگی دارد.
اصطلاحات مرتبط با عملیات بندری و کشتیرانی
در فرایند حمل و نقل دریایی، اصطلاحات عملیاتی بندر و کشتی نیز کاربرد گسترده ای دارند که آشنایی با آن ها برای درک بهتر روند حمل ضروری است:
- ETA (Estimated Time of Arrival): زمان تخمینی رسیدن کشتی به بندر مقصد.
- ETD (Estimated Time of Departure): زمان تخمینی حرکت کشتی از بندر مبدأ.
- Berthing Window: بازه زمانی تعیین شده برای پهلوگیری کشتی در اسکله.
- Stevedoring: عملیات بارگیری و تخلیه کانتینرها از کشتی که توسط شرکت های باربری بندری انجام می شود.
کلام آخر
آشنایی با اصطلاحات حمل کانتینری برای هر کسی که می خواهد در زمینه تجارت بین المللی فعالیت کند، ضروری است. این اصطلاحات به تسهیل ارتباطات میان صادرکنندگان، واردکنندگان و شرکت های حمل و نقل کمک می کند و به جلوگیری از بروز اشتباه ها در فرایند حمل و ترخیص کالا می انجامد.
اگر شما نیز به مشاوره در حمل و نقل بین المللی یا رزرو کانتینر نیاز دارید، شرکت حمل کانتینری اسپاد با تجربه ای وسیع در زمینه حمل و نقل بین المللی، شما را در این زمینه یاری خواهد کرد.
